سدّى در مقابل اين مردمان گردد و از بيخ‌وبن جاروب شد ، توضيح آنكه مردمان شمالى مزبور مقاومت باختريها را درهم شكسته به طرف جنوب راندند ، سكاها در زرنگ برقرار شدند و از اين زمان زرنگ ( درانگياناى « 1 » نويسندگان يونانى ) بسيستان معروف گرديد « 2 » . اينكه سهل است سكاها به طرف مشرق حركت كرده كابل را بدست آوردند و بعد به طرف هند رانده قسمت‌هائى را از آن تسخير كردند و دولتى بوجود آمد ، كه در تاريخ بدولت هند و سكائى معروف است . اما فشار مردمان شمالى مزبور بايران و جنگهائى ، كه پارتيها با آنها كردند ، موافق نوشته‌هاى مورّخين قديم چنان بود ، كه در اين مبحث و مبحث ديگر شرحش بيايد . جنگ اردوان با طخاريها اردوان دوّم خوب اهميّت خطر مردمان شمالى را دريافت و باوجود اينكه سكاهاى همجوار ايران پارت را غارت كرده باوطانشان برگشته بودند و عجالة ضدّيتى با اردوان نداشتند ، خود را مهيّاى جنگ با آنها كرده بمملكت طخاريها قشون كشيد . اين خبر مىرساند ، كه اردوان موقع را چنين تشخيص داده ، كه بايد سكاها را بجاى خودشان بنشاند يا بايد كار دولت پارت را ساخته بداند . اينهم معلوم است ، كه جنگ تعرّضى يا جنگ را بمملكت دشمن بردن بهتر از جنگ دفاعى است . طخاريها مردمانى بودند قوى و خود طخارستان تا نهضت مردمان شمالى جزء باختر بشمار ميرفت ، زيرا دولت يونانى و باخترى در شمال تا حدود هونها پيش رفته بود . موافق گفتهء ژوستن ( كتاب 42 ، بند 2 ) اردوان بجنگ آنها رفت و در جدالى زخمى ببازو برداشته از آن درگذشت . از شرح كيفيّات اين جنگ خبرى از نويسندگان قديم بما نرسيده است و نميدانيم بعد از كشته شدن اردوان چه رويداده ، ولى چون ترتيب جنگهاى مشرق زمين اين است ، كه لشكر با مرگ پادشاه يا سردار كل سست و متزلزل مىشود ، بايد پنداشت ، كه بعد از كشته شدن اردوان پارتىها عقب نشسته بپارت برگشته‌اند . بهرحال با كشته شدن دو پادشاه پارت در دو

--> ( 1 ) - Drangiana . ( 2 ) - سكستان - سگستان - سجستان - سيستان .